منبع مقاله درمورد بختیاری، ریزی، تقسیمات

طولی نکشید که با پیدایش امامزاده و ایجاد مسجد و حمام عصاری به داخل شهر وارد و برای خود قلعه ای بنا نمودند و سپس به آبادی اراضی و مزارع پرداختند. روی هم رفته چون بیشتر این طوایف و افراد مختلف آنان مردمانی سپاهی و یا عشایری بودند و در اینجا جاگیر شدند این محل را کردنشین دانسته و به نام دهکرد معروف گردید.”(سالنامه آماری استان چهارمحال و بختیاری :۱۳۸۸ ، ۹۷).
نام شهر کرد قبلاً ده کُرد بوده‌است. در سال هزار و سیصدو چهارده ده کرد از دهستان به شهرستان تبدیل شد و با تغییر واژه “ده” به “شهر” نام شهرکرد بر آن گذارده شد. در سال هزار و سیصدو چهارده ده کرد از دهستان به شهرستان تبدیل شد و با تغییر واژ “ده” به “شهر” نام شهرکرد بر آن گذارده شد..اتابکان لر از شهرکرد بدلیل موقعیت راهبردی آن به عنوان پاسگاه و تامین عبور و مرور استفاده می‌کرده‌اند. دراکثرمناطق شهرستان بخصوص شهرهای شهرکرد، فرخ شهر، هفشجان، سورشجان،، و…مردم به فارسی وگویش بختیاری ودر برخی روستاها مانند طاقانک و شهرهایی مثل سامان، بن و شهرکیان به زبان ترکی قشقایی و در برخی دیگر از شهرها مانند هارونی، باباحیدر، نافچ وروستاهای اطراف به گویش بختیاری تکلم می‌کنند. دراین زمان ساختمان سازی در شهر رونق چشمگیری می یابد، مهاجرت از روستا و شهرهای اطراف به شهرکرد افزایش یافته و در نتیجه زمینهای کشاورزی جای خود را به ساختمانهای جدید می دهند. گسترش فیزیکی شهر در این تاریخ بسیار وسیع است بطوری که با نگاهی به نقشه گسترش شهر مشاهده می کنیم که سطحی که بوسیله زیربنای شهری از سال ۱۳۳۵ ه.ش به بعد اشغال گردیده، بیشتر از تمامی سطحی است که شهر از آغاز شکل گیری خود تا این تاریخ در اختیار داشته است. در این زمان شهر به همان شکل خطی و از شرق تا محله کویتی ها و از غرب تا دروازه سامان امتداد می یابد. این امر باعث رشد صنایعی نیز در زمینه ساختمان سازی می گردد بطوری که کارخانه های آجرپزی زیادی در سراسر منطقه احداث می شود و نیروی کار بیشتری را به طرف خود جذب می کند و باعث رونق شهرنشینی می گردد. در عین حال در این زمان شهرکرد از لحاظ امکانات فرهنگی و هنری در فقر چشمگیری بسر می برد و روند رشد شهر به همین شکل ادامه دارد تا ده ۶۰ و پس از انقلاب اسلامی. بعد از انقلاب، سیایت دولت مبنی بر هدایت سرمایه گذاری در مناطق محروم و توسعه نیافته، تحولاتی را در این منطقه باعث می شود. در اثر این سیاست ها، منطقه چهارمحال و بختیاری در ابتدای ده ۶۰ دچار چنان تحول چشمگیری می گردد که طی سالیان ۶۰ و ۶۱ قریب یکصد کارگاه صنعتی نوین در منطقه احداث می گردد. سالهای آغازین دهه ۶۰ اوج توسعه صنعت استان در تاریخ کوتاه تحولات صنعتی آن به شمار می رود ولی پس از حدود سه الی چهار سال صنایع منطقه دچار رکود می گردد. در پی این رکود بسیاری از کارخانجات دچار ورشکستگی شده و به حالت نیمه تعطیل در می آید. بین سالهای ۱۳۵۵ تا ۱۳۶۵ ه.ش شهرکرد از لحاظ فیزیکی گسترش زیادی پیدا کرده است(سالنامه آماری استان چهارمحال و بختیاری : ۱۳۸۸ ، ۹۸).
این شهر با ارتفاع ۲۲۰۰ متر از سطح دریاهای آزاد، تا قبل از صده معاصر با نام “دهکرد”( طرح توسعه و عمران شهر کرد) شناخته شده است. پایداری زیست پذیری به دلیل دارا بودن مؤلفه های مورد نیاز زیست و اسکان ، مهمترین عاملی است که می توان به آن اشاره نمود. دشت مرتفع شهرکرد مرکز استان چهارمحال و بختیاری در بین قسمتی از پشت کوههای زاگرس (کوههای تهلیجان و گل سرخ) قرار دارد. این شهرستان در شمال شرقی استان قرار گرفته و از شمال و شرق به اصفهان، از جنوب به شهرستان بروجن و از غرب به شهرستان فارسان و کوهرنگ محدود شده است. مساحت شهرکرد در طرح جامع ۴۲۳۰ هکتار معادل تقریباً ۴۲ کیلومتر مربع ذکر شده است . این مساحت با الحاق سه روستا به ۴۵ کیلومتر مربع بالغ می گردد. ارتفاع تاثیر زیادی بر روی اقلیم و آب و هوای این شهر می گذارد به طوری که شهرکرد با دیگر مناطق هم عرض خود از نظر اقلیمی تفاوت چشمگیری دارد. به عبارت دیگر می توان چنین بیان نمود که ارتفاع با عث کاهش تاثیر عرض جغرافیایی در این شهر که بر روی دشت واقع شده ، می شود. دشت شهرکرد به صورت باریکه ای در جهت شرقی – غربی و همچنین شمال غرب – جنوب شرق گسترش یافته است( سالنامه آماری استان چهارمحال و بختیاری : ۱۳۸۸ ، ۹۹).

۳-۳-۲ امور ایمنی و ترافیک (۱)
هرساله بروز حوادث متعدد رانندگی در جاده های کشور، عده زیادی را به کام مرگ می کشد و هزاران نفر را مصدوم و خانواده های بسیاری را دچار عوارض روحی و جسمی و مشکلات عدیده مالی می کند به طوری که امروزه مسئله تصادفات رانندگی در کشور به یکی از مسائل تلخ تبدیل شده است که هم دولت را به سبب هزینه های در برداشته متأثر می کند و هم باعث می شود تا مردم خسارت دیده و مجبور به تحمیل آسیب های فراوانی شوند. تلفات نیرو ی انسانی بدترین پیامد هر تصادف است و متأسفانه آمار متوفیات ناشی از تصادفات در ایران بسیار بالاست به نحوی که تعداد کشته هابسیار بیشتر از کشورهای توسعه

(۱) Significance
یافته است. در ایران وجه غالب حمل ونقل در کشور ما جاده ای است و این در حالی است که سالانه در حدود ۱۴ هزار نفر در جاده های ایران کشته شده و میلیاردها ریال خسارت برجا می ماند. ضمن اینکه آمار تعداد کشته های درون شهری هم بسیار قابل توجه است .البته در کنار جاده و فرهنگ رانندگی نامطلوب، باید از فرسودگی ناوگان حمل ونقل جاده ای نیز یاد کرد که هنوز در جاده ها تردد دارند و هرسال مبلغ قابل توجهی از بودجه کشور
صرف واردات سوخت و وسایل یدکی برای آنها می شود. اگرچه وقوع حوادث ناخوشایند اجتناب ناپذیر بوده و تحت هیچ شرایطی نمی توان حوادث جاده ای را به صفر رساند، اما واقعیت این است که با یک برنامه ریزی صحیح می توان هزینه های ناشی از خسارات را به حداقل رساند . در این میان نقش حمل ونقل و حوادث جاده ای بسیار مؤثر است . بنابراین با برنامه ریزی مناسب آموزش همگانی، گسترش حمل ونقل عمومی، فرهنگ سازی، هماهنگی ارگان های ذیربط، بازنگری در قوانین و مقررات، اختصاص تجهیزات لازم برای امدادرسانی و رفع نقاط پرحادثه می توان گام های مؤثری برای کاهش حوادث جاده ای برداشت.
جدول شماره ۳-۳ : تعداد پایگاههای امداد نجات جاده ای تا پایان سال ۱۳۸۹
نام استان
اورژانس
سهم استان
هلال احمر
سهم استان
چهارمحال وبختیاری
۲۴
۲/۲
۷
۷/۲
اصفهان
۵۶
۱/۵
۱۳
۰/۵
ماخذ: دفتر ایمنی و ترافیک سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای
نمودار شماره ۳-۱ : تعداد پایگاههای امداد نجات جاده ای تا پایان سال ۱۳۸۹

ماخذ: دفتر ایمنی و ترافیک سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای
جدول شماره ۳-۴ : تعداد تصادفات، متوفیات و مصدومین در سال ۱۳۸۹
نام استان
درون شهری
برون شهری
روستایی
نا معلوم
جمع
سهم استان
چهارمحال وبختیاری
۴۷
۱۸۲
۱۱
۰
۲۴۰
۰/۱
اصفهان
۵۹۴
۷۷۴
۷۰
۴۸
۱۴۸۶
۴/۶
ماخذ: دفتر ایمنی و ترافیک سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای

با توجه به آمارهای فوق می توان نتیجه گرفت که چهارمحال و بختیاری از جمله استان‌هایی است که ایمن‌ترین جاده‌ها را در اختیار دارد.این مطلب توسط مدیر کل اداره راه و ترابری نیز تایید شده است.

نمودار شماره ۳-۲ : تعداد تصادفات، متوفیات و مصدومین در سال ۱۳۸۹

ماخذ: دفتر ایمنی و ترافیک سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای

۳-۳ -۳ تقسیمات سیاسی
بر اساس آخرین تقسیمات سیاسی استان تا پایان سال ???? شهرستان شهرکرد دارای ? بخش ?? شهرو ?? دهستان بوده مرکز آن شهرکرد است و از دیگر شهرهای این شهرستان می‌توان شهرهای نافچ، طاقانک، کیان، فرخ‌شهر، هفشجان، سورشجان، بن، سامان، شلمزار و گهرو و از دهستانها مرغملک و وانان را نام برد(سالنامه آماری استان چهارمحال و بختیاری :۱۳۸۵ ،۶۶) .

جدول شماره ۳-۵ تقسیمات سیاسی استان چهارمحال و بختیاری :۱۳۸۸
بخش مرکزی شهرستان شهرکرد
بخش کیار
بخش بن
بخش سامان
بخش لاران
دهستان حومه (شهرکرد)
دهستان طاقانک
شهرها: شهرکرد، فرخ شهر، هفشجان، کیان، طاقانک و نافچ
دهستان کیار شرقی
دهستان کیار غربی
دهستان دستگرد
شهرها: شلمزار و گهرو
دهستان زاینده رود جنوبی
دهستان وردنجان
شهرها: بن
دهستان سامان
دهستان هوره
شهر: سامان
دهستان لار
دهستان مرغملک
شهرها: سورشجان و سودجان
مأخذ- معاونت برنامه ریزی استانداری چهارمحال و بختیاری: ۱۳۸۸ ،۶۶

جدول شماره ۳-۶ : طول و عرض جغرافیایی شهرستانها: ۱۳۸۸
شهرستان
طول شرقی
عرض شمالی

حداقل
حداکثر
حداقل
حداکثر

ثانیه
دقیقه
درجه
ثانیه
دقیقه
درجه
ثانیه
دقیقه
درجه
ثانیه
دقیقه
درجه
کل استان
۵۶
۲۹
۴۹
۴۹
۲۶
۵۱
۳۰
۹
۳۱
۵
۴۹
۳۲
بروجن
۳۸
۴۶
۵۰
۴۹
۲۶
۵۱
۳۰
۱۶
۳۱
۴۰
۱۳
۳۲
شهرکرد
۳۷
۲۰
۵۰
۲۲
۱۰
۵۱
۳۷
۷
۳۲
۳۵
۴۲
۳۲
فارسان
۴۰
۲۰
۵۰
۴۸
۴۵
۵۰
۳۶
۲
۳۲
۴
۲۳
۳۲
لردگان
۱۴
۱۶
۵۰
۲
۲۰
۵۱
۳۰
۹
۳۱
۲۵
۴۴
۳۱
اردل
۲۳
۱۰
۵۰
۱۸
۴۳
۵۰
۱۲
۳۹
۳۱
۵۰
۱۳
۳۲
کوهرنگ
۵۶
۲۹
۴۹
۳۷
۲۶
۵۰
۵۴
۵۹
۳۱
۵
۴۹
۳۲
کیار
۳۴
۲۷
۵۰
۴۴
۶
۵۱
۱۲
۳۹
۳۱
۵۰
۱۳
۳۲
مأخذ- معاونت برنامه ریزی استانداری چهارمحال و بختیاری:.۱۳۸۸ ،۵۵
جدول شماره ۳-۷ : تعداد شهرستان، بخش، شهر و دهستان استان چهارمحال و بختیاری براساس تقسیمات کشوری
سال
تعداد شهرستان
تعداد بخش
تعداد شهر
تعداد دهستان
۱۳۶۵
۴
۸
۱۲
۳۲
۱۳۷۵
۵
۱۳
۱۸
۳۴
۱۳۸۳
۶
۱۷
۲۶
۳۹
۱۳۸۴
۶
۱۷
۲۶
۳۹
۱۳۸۵
۶
۱۷
۲۶
۳۹
۱۳۸۶
۶
۱۷
۲۶
۳۹
۱۳۸۷
۷
۱۸
۲۷
۳۹
۱۳۸۸
۷
۱۸
۲۷
۳۹
مأخذ – معاونت برنامه ریزی استانداری چهارمحال و بختیاری :۱۳۸۸ ،۴۵

نمودار شماره ۳-۳ : درصد مساحت شهرستانهای استان

جدول شماره ۳-۸ : تقسیمات استان چهارمحال و بختیاری: ۷شهرستان‌‍، ۲۷شهر، ۱۸بخش و ۳۹دهستان: ۱۳۸۸
مرکز دهستان
دهستان
شهر
مرکز بخش
بخش
مرکز شهرستان
نافچ
حومه
شهرکرد-فرخشهر-کیان
نافچ-طاقانک-هفشجان-
شهرکرد
مرکزی
شهرکرد
طاقانک
طاقانک

هارونی
لار
سورشجان-سودجان
سورشجان
لاران

مرغملک
مرغملک

حیدری
زاینده رود جنوبی
بن
بن
بن

وردنجان
وردنجان

هوره
هوره
سامان
سامان
سامان

شوراب صغیر
سامان

مأ
خذ – معاونت برنامه ریزی استانداری چهارمحال و بختیاری :۱۳۸۸ ،۴۷
جدول شماره ۳-۹ : تقسیمات کشوری در محدوده استان در سال ۱۳۸۸
شرح
تعداد آبادیها

مسکونی
خالی از سکنه
جمع
شهرستان شهرکرد
۵۸
۳
۶۱
بخش مرکزی
۱۴
۱
۱۵
دهستان حومه
۹
۰
۹
دهستان طاقانک
۵
۱
۶
بخش لاران
۱۱
۰
۱۱
دهستان مرغملک
۲
۰
۲
دهستان لار
۹
۰
۹
بخش بن
۱۰
۲
۱۲
دهستان زاینده رود جنوبی
۵
۰
۵
دهستان وردنجان
۵
۲
۷
بخش سامان
۲۳
۰
۲۳
دهستان هوره
۱۰
۰
۱۰
دهستان سامان
۱۳
۰
۱۳
مأخذ – معاونت برنامه ریزی استانداری چهارمحال و بختیاری :۱۳۸۸ ،۴۶

۳-۱

۳-۲

۳-۳-۴ ویژگی های اجتماعی
۳-۳-۴-۱ آمار جمعیتی شهرکرد
جدول شماره ۳-۱۰ : آمار جمعیتی شهر شهرکرد و شهرهای شهرستان شهرکرد بر اساس نتایج تفصیلی سرشماری


دیدگاهی بنویسید